​Bí quyết để con “làm chủ đồng tiền”

0
455

Dưới đây là một số lời khuyên của TS giáo dục Nguyễn Thụy Anh dành cho các bậc cha mẹ trong việc dạy con chi tiêu tiền bạc.

Sớm cho con biết về đồng tiền, chức năng và nguồn gốc của nó. Đồng tiền xuất hiện từ nhu cầu của con người, nhưng giá trị của đồng tiền thực ra chính là giá trị của sức lao động. 

Việc dạy các con khái niệm về sức lao động và biết quý trọng sức lao động của con người, của bố mẹ… là việc cần thiết, trước khi chúng ta cho trẻ cầm tiền. Chỉ khi nào bạn cảm thấy thực sự con hiểu được điều này thì con bạn mới sẵn sàng cho việc tiêu tiền.

Cho con một khoản tiền tiêu vặt khi trẻ đạt đến một trình độ nhất định trong việc giao lưu với cộng đồng, tập thể. Thường thì ở độ tuổi cuối tiểu học (lớp 4, lớp 5) các bé đã có thể được giao một khoản tiền nho nhỏ để học tự quản lý. 

Việc cho trẻ tiền tiêu vặt để đáp ứng những nhu cầu nho nhỏ trong việc giao lưu bạn bè, chia sẻ tình cảm… là cần thiết, không sớm thì muộn. 

Tiền tiêu vặt tốt nhất là ban đầu cho hàng tuần, sau một thời gian thấy con đã quen giữ tiền mới cho hàng tháng. Từng bước một cho trẻ làm quen với việc tiêu tiền, giữ tiền.

Chuẩn bị kỹ năng cho con làm chủ đồng tiền, kiểm soát được nhu cầu của mình, cân đối với số tiền mình có song song với việc cho con cầm tiền. Bố mẹ luôn kín đáo quan sát và có cách can thiệp nhẹ nhàng, hướng dẫn con để việc tiêu tiền cũng dạy cho con một giá trị sống nhất định. 

dạy con quản lý tiền
 Bố mẹ cần từng bước một cho trẻ làm quen với việc tiêu tiền, giữ tiền

Kỹ năng làm chủ đồng tiền bao gồm:

– Nhận biết được mệnh giá tiền.

– Biết cách giữ tiền không đánh rơi, mất. Biết những nguy hiểm có thể nảy sinh xung quanh việc cầm tiền và cách phòng tránh và tự bảo vệ mình.

– Biết cách ghi chép thu chi.

– Biết cách nhìn giá tiền của một vật và cân đối với số tiền mình có xem có nên mua hay không.

– Biết cách tính tiền trả lại.

– Biết cách hoạch định kế hoạch tiêu tiền, trong đó có 20% số tiền luôn được để dành đề phòng bất trắc chứ không tiêu hết sạch ngay.

– Biết cách tiết kiệm những số tiền nhỏ, biết bỏ lợn, gom tiền nhỏ thành những món lớn hơn.

– Bắt đầu biết suy nghĩ đến nghề nghiệp tương lai, để kiếm tiền nuôi gia đình và để cống hiến cho xã hội.

Luôn có một thỏa thuận bằng văn bản trước khi bắt đầu cho con khoản tiền tiêu vặt, cùng con quy định món tiền này sẽ được trao cho con vào ngày nào hàng tuần hay hàng tháng, và món tiền này con được phép dùng vào những việc gì. Liệt kê những việc ấy một cách cụ thể. Ngoài tất cả những gì đã liệt kê, con phải hỏi ý kiến bố mẹ.

Trong thỏa thuận quy định cả việc ghi chép lại việc tiêu pha hoặc báo cáo lại với bố mẹ thế nào về việc tiêu pha của con trong vòng 1 tuần/1 tháng. Nếu bố mẹ thấy ổn, con biết cách dùng tiền, thì sau 3 đến 6 tháng, các con có thể được… lên lương! “Văn bản thỏa thuận” nói trên cần được ghi lại thành bảng to hoặc trên bìa to, có thể vẽ sơ đồ tư duy và luôn được nhắc nhở đến.

Không dè bỉu, chê bai, đánh mắng nếu con chưa nắm được cách tiêu tiền. Bạn có thể chờ đợi sự trưởng thành về tinh thần, trí tuệ của con để bắt đầu dạy con và kiên nhẫn cùng con học cách tiêu tiền. 

dạy con quản lý tiền
Luôn có một thỏa thuận bằng văn bản trước khi bắt đầu cho con khoản tiền tiêu vặt

Những tín hiệu cho biết con chưa sẵn sàng cầm giữ tiền và tiêu tiền: Con để tiền lung tung, không biết ở đâu; con toàn quên lấy tiền trả lại; con thờ ơ khi bố mẹ đưa tiền, không cất đi, không đếm lại… Chúng ta sẽ đợi thêm nửa năm nữa, có thể mối quan tâm đến tiền của trẻ cũng đã khác.

Nhắc con ý thức chia sẻ cộng đồng dù con có háo hức với việc tiêu pha như thế nào, kể cả khi chúng ta phải bớt lại một chút tiền của mình – là việc hợp lý, cần làm và làm một cách tự nhiên. 

Trong khi hướng dẫn con hoạch định tiêu pha, bố mẹ nên khen ngợi nếu con có dành một khoản tiền nhỏ để làm từ thiện hoặc mua quà cho mọi người.

Đôi khi cần thảo luận hoặc hỏi dưới dạng câu hỏi tình huống “nếu… thì….”, chẳng hạn: “Nếu giả sử bố cần mượn con một chút tiền để nộp tiền nước cho nhà mình thì con thấy thế nào?”, “Nếu có hôm nào mẹ hết tiền, chưa thể đưa con tiền tiêu vặt thì con nghĩ sao?”…

Trách nhiệm của một thành viên trong gia đình – là con – cần luôn được khẳng định. Con cần được tham gia vào những câu chuyện mua bán đồ đạc, chuẩn bị tiền đi du lịch cả gia đình, lên kế hoạch mua bán sao cho tiết kiệm nhất. Con cũng cần được biết những khoản chi tiêu của bố mẹ cho gia đình: tiền điện, nước, gas, tiền quà cáp họ hàng ngày lễ tết…

Việc trẻ tham gia vào những hoạt động chung của gia đình, lên kế hoạch chi tiêu cho cả nhà chính là lúc bố mẹ dạy con các kỹ năng, đồng thời con tự rút ra được nhiều bài học mà không cần bố mẹ “rền rĩ” là phải tiêu nhiều lắm cho con.

Trẻ sẽ nhận biết được “sức mạnh” của đồng tiền khi va chạm với xã hội bên ngoài. Thế nhưng, để khỏi có những lệch lạc không cần thiết khi nói đến tiền với trẻ, cha mẹ hãy tìm cách cho con hiểu: Tiền rất đáng quý, rất cần, nhưng mà, tiền có thể thay thế được.

Trẻ cần tránh ý nghĩ lệch lạc là có tiền là mục đích cao nhất của con người.

Theo Nguyễn Thụy Anh
(Người Giữ Lửa)